Tijdens de burgeroorlog in de jaren ’80 en ’90 in Mozambique is een substantieel deel van de bilaterale hulp ontstaan als onderdeel van de noodhulp. Sinds het vredesakkoord en de eerste democratische verkiezingen is er een verschuiving ontstaan naar een meer gestructureerde ontwikkelingssamenwerking.

Mozambique is een van de armste en minst ontwikkelde landen ter wereld. In de afgelopen jaren heeft Mozambique echter een sterke economische groei laten zien, met een gemiddelde van bijna 8 procent per jaar. De regering is begonnen met een veelomvattende economische hervormingsagenda, met goede resultaten als gevolg. Armoede is verminderd met 15% in de periode 1996-2003. Op het moment leeft echter nog bijna de helft van de mensen in extreme armoede (49,1%). Sociale indicatoren zijn verbeterd en bijna alle Millenium Development Goals (MDG’s) scoren redelijk tot goed. De hoge verspreidingspercentages van HIV/AIDS blijft echter een serieuze dreiging voor de toekomstige ontwikkeling van Mozambique.

De kwaliteit van dienstverlening blijft laag, gedeeltelijk door het gebrek aan capaciteit op alle niveaus, maar voornamelijk op gedecentraliseerd niveau. Het land is nog vrij ongerept, maar naar mate de economie zich verder ontwikkelt, zal de druk op de natuurlijke gebieden groter worden.

De regering is geslaagd in het maken van een uitgebreide begroting en achttien donoren, waaronder Nederland, maken nu onderdeel uit van het grootste begrotingssteunprogramma van Afrika. Ook overheidsplanning is versterkt, op basis van de overeengekomen Poverty Reduction Strategy (PARPA II / PRSP II). Voor de toekomst is het belangrijk dat public finance management en decentralisatie zich verder blijft ontwikkelen, met een belangrijke rol voor het bestrijden van verschijnselen als corruptie.

Betrokkenheid van de samenleving is laag maar laat een gestage stijging zien: Steeds meer NGO’s en andere private organisaties registeren zich en zijn actief op nationaal en provinciaal niveau. Binnen de groeiende private sector is een dominante rol weggelegd voor de grotere ondernemingen.

In de toekomst zal Mozambique nog sterk afhankelijk zijn van buitenlandse steun: Momenteel wordt ongeveer de helft van de begroting voor de rekening genomen door buitenlandse assistentie. Beleid onder donoren verschuift naar meer harmonisatie en alignment. General Budget Support in Mozambique heeft namelijk bewezen een goede modaliteit te zijn om ontwikkelingsgeld te combineren met een gerichte beleidsdialoog op hoog niveau.